مرتضى مطهري
278
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
بارزى است بر مطلب . پس از آنكه فدك غصب مىشود ، زهراى مرضيه به تمام وسايل براى استرداد آن متمسك مىشود . اولًا به خانهء خليفهء وقت مىرود و فرمان آن را مىگيرد . پس از آنكه آن فرمان را از او پس مىگيرند و پاره مىكنند ، متوسل به افكار عمومى مىشود و آن خطابهء غرّاء را مىخواند . با توجه به اينكه على و فاطمه بى اعتناترين مردم به ماديات دنيا بودند ، مخصوصاً زهرا كه در دوران بعد از پدر آرزوى التحاق به پدر را داشت و پدر به او سرعت لحوق را خبر داده بود ، [ اينكه ] اينقدر پافشارى در احقاق حق خود داشت دليل بارزى است بر وظيفه بودن احقاق حق . زندگى تنازع بقا نيست اما كوشش براى بقا هست : زندگى تنازع بقا نيست اما كوشش براى بقا هست . حق ، گرفتنى است نه دادنى . گرفتن دو نوع است : متضرعانه و متكديانه ، يا مجدّانه و شجاعانه : * ( لايدرك الحق الَّا بالجد . ) * در اسلام فدا شدن براى جمع ثروت و به خاطر حرص ، فنا شدن و نفله شدن است ولى فدا شدن به خاطر استيفاى حقوق ، شهادت است : * ( المقتول دون اهله و ماله شهيد . ) * اما تربيتهاى غير اخلاقى ، يعنى تربيتهايى كه مربوط به تحكيم عقل و ارادهء اخلاقى بر غرايز و تمايلات و يا مربوط به پرورش عواطف عاليهء انسانى از قبيل محبت ، نوع دوستى ، رحم و مهربانى ، وجدان اخلاقى نيست . اين تربيتها دو جنسى و دو شاخه اى است ، يعنى تفاوتهايى كيفى در آنها وجود دارد . و به عبارت ديگر ، تربيتهايى كه مربوط به اصل تقسيم كار است و براى مهارت و تخصص در انجام يك مسئوليت خاص اجتماعى است كه قهراً مربوط است به فرد خاص و گروه خاص ، به عبارت ديگر مربوط است به مسئلهء متخصص تربيت كردن ، ماهر تربيت كردن براى انجام تعهدات و مسئوليتهاى اجتماعى . اولين مسئله اين است كه آيا زن در اين تقسيم كار مسئوليتى بر عهده دارد يا ندارد و به كلى از حوزهء مسئوليت خارج است ، فقط شىء است و وسيله است براى استفاده و التذاذ مرد ، همهء مسئوليتها بايد